Een gezonde leefomgeving begint bij de bodem

Bodem biedt meer

De binnentuin van De Inktpot moest worden heringericht. De bodemkwaliteit moest daarvoor op bepaalde plekken worden verbeterd. Rond nieuwbouwwoningen kan de grond vanaf de start de juiste aandacht krijgen. Toch wordt in een traditioneel bouwproces vaak alleen gekeken naar fysische kwaliteit (draagkracht voor wegen en gebouwen) en chemische verontreiniging.

“De bodem biedt zoveel méér”, zeggen de deelnemers aan de themagroep. Een gezonde bodem vormt letterlijk en figuurlijk de basis voor een gezonde woonomgeving. Jan Willem Burgmans (programmaleider Biodiversiteit bij Heijmans): “Het zou een mooi resultaat van de themagroep zijn, als dat besef beter tot de bouwwereld doordringt”.

Wat levert een gezonde bodem op?

• Waterregulering: beperken van wateroverlast en droogte-effecten, verbetering van de waterkwaliteit.
• Biodiversiteit: bodemvruchtbaarheid, bodemleven, gezond ecosysteem.
• Klimaatregulering en mitigatie: koolstofopslag, verkoeling.
• Dragende functie voor bebouwing en infrastructuur, kabels en leidingen.

Principes voor gezonde bodem

Heijmans heeft in samenwerking met Wageningen University & Research Zeven principes voor een gezonde bodem geformuleerd. Het zijn handvatten om in de plan- en uitvoeringsfase van stedelijke ontwikkeling en bouwprojecten de gezondheid van de bodem te verbeteren. Daarmee maken we een gebouwde omgeving die duurzamer is, biodiversiteit vergroot en inspeelt op het veranderende klimaat.

“Het is een eerste beeld van aandachtsgebieden”, relativeert Burgmans en hij stelt dat de zeven principes vooral dienen om het gesprek op gang te brengen: “Het zijn gespreksonderwerpen voor de verschillende disciplines die in een bouwproces samenwerken: ontwerp, ontwikkeling, uitvoering en beheer”.

7 principes voor een gezonde bodem

• Laat de bodem onderzoeken: biologisch, fysisch en chemisch.
• Beperk verstoring, minimaliseer graafwerk en behoud bestaande beplanting.
• Beperk bodemverdichting: lichtere machines, rijplaten, slimme transportroutes.
• Zorg voor een goede bodemstructuur, bodemleven en voldoende organische stof.
• Bescherm de bodem tegen verdroging, erosie en verontreiniging.
• Vergroot de biodiversiteit en maak het bodemecosysteem sterker.
• Organiseer het werken aan een gezonde bodem: kennis, bewustwording, monitoring.

Zie de WUR-website voor een toelichting op deze principes.

Direct aan de slag

Grondontwikkelaars zijn gewend de grond bouwrijp op te leveren. Voor projectontwikkelaars moet het gewoon worden om projecten ‘tuinklaar’ op te leveren. Dat wil zeggen dat de kersverse bewoners direct met het groen aan de slag kunnen en dat het groen de kans krijgt om aan te slaan. Dat begint bij de bodem. “Er is geen standaard. Het zou mooi zijn als we met z’n allen tot een uniform verhaal komen”, zegt Burgmans.

Bron: Biind