Visie op de gezonde leefomgeving met: Anne van Bergen

Hoe omschrijf jij een gezonde leefomgeving?

Voor mij is een gezonde leefomgeving geen persoonlijke aangelegenheid (oftewel: makkelijk te organiseren voor welgestelden) of een nice-to-have voor op een render: het is ons meest krachtige preventie-instrument. Vaak denken we bij gezondheid direct aan zorginstellingen, maar 80% van onze gezondheid wordt bepaald door factoren daarbuiten: onze leefstijl, sociale contacten en de fysieke omgeving. Daarom is een gezonde stad voor mij een stad die gezond leven dagelijks ondersteunt. Immers is in stedenbouw neutraliteit namelijk een sprookje: elke straat die we ontwerpen en elke buitenruimte die we inrichten, is óf een katalysator voor gezondheid, óf een barrière. Een gezonde leefomgeving maakt de gezonde keuze simpelweg de makkelijkste.

Wat wil jij mensen meegeven tijdens je sessie?

In mijn sessie hoop ik anderen te inspireren dat we tegenwoordig verder kunnen gaan dan abstracte concepten over de gezonde leefomgeving. Aan de hand van ons project met gemeente Amersfoort (Langs Eem en Spoor) en onze methodologie en tool (Healthy Cities Generator) laat ik zien hoe we de impact van ontwerpkeuzes meetbaar maken. We duiken in de verborgen kosten van de leefomgeving: wat levert een investering in groen of fietsbereikbaarheid concreet op in termen van lagere zorgkosten en extra gezonde levensjaren? Ik wil dat deelnemers naar huis gaan met de overtuiging dat gezondheid de meest krachtige businesscase is die we hebben voor het herontwerpen van onze buurten.

Welke acties geef jij mensen mee, waarmee ze aan de slag kunnen gaan?

Mijn oproep: stop met het behandelen van gezondheid als een losse paragraaf in plannen of beleid, of als een sluitpost in gebiedsontwikkeling. Oftewel, gebruik gezondheid als het hoofdargument aan de ontwerptafel. En daarmee de brug slaan tussen het sociale en het ruimtelijke domein door de impact van de leefomgeving meetbaar te maken. Met onder andere data-gedreven inzichten, creëren we een gezamenlijke taal voor alle stakeholders, waardoor complexe keuzes inzichtelijk en bespreekbaar worden, ten opzichte van de harde cijfers van woningbouwaantallen en economische groei. Gezondheid is bovendien een veel menselijker en urgenter onderwerp dan bijvoorbeeld klimaatadaptatie; het raakt iedereen persoonlijk, ookal zijn het vaak dezelfde oplossingen. Het gaat over een veilige buurt waar kinderen zelfstandig buiten kunnen spelen en de mogelijkheid voor ouderen om in hun eigen wijk te blijven wonen. Door gezondheid integraal mee te wegen, creëren we niet alleen betere plekken, maar ook een steviger maatschappelijk en financieel draagvlak voor gebiedsontwikkeling.

Wil je nog iets kwijt wat we je niet gevraagd hebben?

Wat ik vaak merk, is dat we Blue Zones nog te veel zien als een toevalstreffer in verre oorden, terwijl we ze hier in Nederland gewoon kunnen ontwerpen. Mijn ervaring aan de ruimtelijk-economische kant van de tafel - bij projectontwikkelaars - heeft me geleerd dat we vaak vastlopen in technische vinklijstjes als tegenhanger van de Excelsheets. Terwijl de echte winst zit in de kwaliteit van de verbinding en de menselijke maat. Ik wil tijdens dit festival laten zien dat we gezondheid niet als een abstract ideaal hoeven te zien.

Kijk voor meer informatie over het festival op www.bluezonefestival.nl